Column: De foto is zwart- wit

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERADé foto is een zwart-witfoto, want dit laat de essentie van een foto het beste zien. Althans, dat beweert Gerben Ferwerda in zijn nieuwe column. Hoe denken jullie over deze stelling? Reageer!

Gerben is LAFV-lid en schrijft vaker columns en kritieken.
Ook een (gast)column schrijven? Stuur een mailtje aan communicatie@lafv.nl.

De foto is zwart- wit – column door Gerben Ferwerda

Volgens kenners die er studie van gemaakt hebben is een echte foto een zwart wit foto (zie The Photograph, Graham Clarke pag. 23). Een kleurenfoto is een kiekje, maar een zwart-wit foto is een echte foto. Het is zonder meer een feit dat na de uitvinding van de foto er bijna een eeuw lang alleen maar zwart-wit foto’s bestonden.  De eerste foto (de eerste permanente foto, want er zijn eerdere afbeeldingen die snel verdwenen in het licht) is uit 1826, van Joseph Niépce.

Daarna kwam de eerste kleurenfoto, in 1861 van  James Clerk Maxwell, maar dat was eigenlijk een kleurenprojectie van drie verschillende dia’s die met kleurenfilters van een zwart wit foto waren gemaakt. Deze foto was in die tijd alleen als projectie te bewonderen. Het stelt een Schotse sjaal voor.

 

Het procedé om een kleurennegatief te maken kende een eerste stap in 1907, toen de gebroeders Lumière een procedé ontwikkelden, genaamd Autochrome voor een  kleurenfilm waarbij gebruik gemaakt werd van grote mozaïek-achtige platen met gekleurde korrels erop. De eerste zwart-wit films waren er in 1878, bijvoorbeeld van een paard in beweging, en ongeveer in 1911 kwamen er al kleurenfilms, bijvoorbeeld in Kinemacolor. Maar dat waren verschillende zwart wit films die met filters waren opgenomen, en die over elkaar heen geprojecteerd werden net als de eerste kleurenfoto. Er was nog niet echt al sprake van een gelaagde kleurennegatieffilm zoals we die na de tweede wereldoorlog leerden kennen. Het duurde tot 1936 voor er een multigelaagd kleurennegatief gemaakt werd, die door Kodak (Kodachrome) later in WW II verder werd ontwikkeld. Dat proces werd ook bij films toegepast.

Ik durf wel een stelling aan: de foto is een zwart wit foto (en de film is een kleurenfilm). Nu hebben we echt wel leren houden van kleurenfoto’s, maar het gaat er ook om waarin de foto eigenlijk het meest spreekt. Diepte wordt het meest weergegeven door licht en schaduw, en die blijven overeind als je een foto zwart wit laat zien. Verder is ook de compositie van een foto vaak sprekend, en die wordt veelal goed weergegeven wanneer je een foto zwart wit maakt. Iets anders is ook van belang, en dat is dat de menselijke geest ontbrekende zaken gewoon invult.
Zo weet je gewoon dat een zonsondergang meestal veel geel, oranje en rood schakeringen laat zien, en die denk je er gewoon bij bij deze foto!

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERAMaar ik ga er vanuit dat er heel verschillende meningen zijn over dit thema. Ik ben benieuwd, laat me weten hoe u denkt over de stelling: de foto is zwart- wit.

Bronnen:

  1. http://petapixel.com/2013/10/02/first-photo/
  2. http://www.geschiedenisbeleven.nl/primeurs-in-de-fotografie-de-eerste-fotos/
  3. Foto van G. Ferwerda uit 1985